Kriz ve Zorlayıcı Yaşam Olaylarında Psikolojik İlk Destek
Afetler, kazalar, kayıplar, şiddet olayları, ani yaşam değişiklikleri ve diğer zorlayıcı olaylar bireylerin güvenlik, kontrol ve süreklilik algısını etkileyerek yoğun stres tepkilerine yol açabilmektedir. Böyle dönemlerde bireylerin ihtiyaçları birbirinden farklılaşabilir; bazı kişiler yoğun duygusal tepkiler gösterirken bazıları daha sakin görünebilir veya destek ihtiyacını daha sonra hissedebilir.
Psikolojik İlk Destek (PİD), zorlayıcı bir olayın ardından etkilenen kişilere insani, destekleyici ve pratik yardım sunmayı; temel ihtiyaç ve kaygılarını belirlemeyi, güvenlik ve sakinliği desteklemeyi, kişilerin kendi baş etme kaynakları ve sosyal destekleriyle yeniden bağlantı kurmalarına yardımcı olmayı amaçlayan bir destek yaklaşımıdır.
Bu eğitimin amacı; katılımcıların kriz ve zorlayıcı yaşam olaylarının ardından ortaya çıkabilecek temel psikolojik tepkileri tanımalarını, etkilenen kişilerle güvenli, sakin, saygılı ve ihtiyaç odaklı biçimde iletişim kurabilmelerini, kişinin mevcut kaynaklarını desteklemelerini ve gerektiğinde uygun hizmetlere yönlendirme yapabilmelerini sağlamaktır. Eğitim aynı zamanda katılımcıların psikolojik ilk yardımın sınırlarını kavramalarını; yardım etmek ile terapi yapmak arasındaki farkı ayırt etmelerini ve destek sunarken kişinin mahremiyetine, özerkliğine, kültürel özelliklerine ve bireysel farklılıklarına saygı göstermelerini hedeflemektedir.
Eğitimin İçeriği
- Kriz ve zorlayıcı yaşam olayları kavramları
- Psikolojik İlk Destek (PİD) nedir?
- Kriz sonrasında görülebilecek yaygın stres tepkileri
- Psikolojik İlk Desteğin temel ilkeleri
- Bak – Dinle – Bağ Kur (Look – Listen – Link) yaklaşımı
- Çocuklar ve ergenlerle psikolojik ilk destekte temel ilkeler
- Yaşlılar, engelli bireyler ve desteğe erişimde güçlük yaşayabilecek gruplarda dikkat edilmesi gereken noktalar
- Kültürel farklılıklara ve bireysel değerlere duyarlı yaklaşım
- Mahremiyet, gizlilik ve etik sınırlar
- Yardım sunanın rol ve yetki sınırları
- İleri değerlendirme ve profesyonel destek gerektirebilecek durumları fark etme
- Psikolojik İlk Destek sunan kişinin kendi stres tepkilerini fark etmesi
- Yardım edenlerde ikincil stres ve duygusal yük
- Ekip desteği, sınırlar ve öz bakım
- Kriz senaryoları üzerinden Psikolojik İlk Destek uygulamaları
Eğitimin Kazanımları
Eğitim sonunda katılımcıların;
- Psikolojik İlk Desteğin amaç ve temel ilkelerini kavramaları,
- Kriz ve zorlayıcı yaşam olaylarından sonra görülebilecek yaygın stres tepkilerini tanıyabilmeleri,
- Yardım sunmadan önce güvenlik ve temel ihtiyaçları değerlendirebilmeleri,
- Bak – Dinle – Bağ Kur yaklaşımını kullanabilmeleri,
- Etkilenen kişiye saygılı ve uygun biçimde yaklaşabilmeleri,
- Empatik, sakin ve yargılamayan iletişim kurabilmeleri,
- Yoğun duygusal tepkiler karşısında destekleyici tutumlarını sürdürebilmeleri,
- Kişinin öncelikli ihtiyaçlarını ve kaygılarını belirlemeye yardımcı olabilmeleri,
- Bireyin kendi baş etme kaynaklarını ve güçlü yönlerini destekleyebilmeleri,
- Kişilerin aile, sosyal çevre ve diğer destek kaynaklarıyla bağlantı kurmalarına yardımcı olabilmeleri,
- Farklı yaş ve ihtiyaç gruplarına duyarlı yaklaşım geliştirebilmeleri,
- Mahremiyet, gizlilik ve etik sınırların önemini kavramaları,
- Kendi rol ve yetkinlik sınırlarını fark edebilmeleri,
- Kriz ve zorlayıcı yaşam olaylarından etkilenen kişilere güvenli, insani, ihtiyaç odaklı ve profesyonel sınırlar içerisinde ilk psikososyal desteği sunabilmeleri beklenmektedi